Pierwsza tak kompletna biografia Joanny Pacuły – aktorki, która z dnia na dzień stała się międzynarodową gwiazdą.
Marta Górna na potrzeby napisania swojej książki Pacuła. Najsłynniejsza Polka na świecie przeprowadziła ponad 100 rozmów i zebrała 500 wywiadów prasowych. Z precyzją rekonstruuje karierę Joanny Pacuły jedynej Polki, która naprawdę podbiła Hollywood i prawie nikt w Polsce o tym nie wie.
Pacuła w latach 80. była jedną z najbardziej promowanych twarzy światowego kina. Dostała główną rolę w „Parku Gorkiego”, otrzymała nominację do Złotego Globu, wręczała statuetki Oskarów, współpracowała z największymi nazwiskami branży filmowej i wielokrotnie gościła na okładach „Vogue’a”, „Harper’s Bazaar”, „Cosmopolitana”. A w Polsce? Plotki. Kontrowersje. Milczenie.
Marta Górna dotarła do ponad 100 osób, które pracowały z Joanną Pacułą na planach filmowych na całym świecie.
W książce wypowiadają się m.in.: aktorzy Steve Guttenberg (występujący w kultowej „Akademii Policyjnej”), Joe Mantegna (znany m.in. z serialu „Zabójcze umysły”), Michael York, Rob Stewart (gwiazda serialu „Żar tropików”) oraz reżyserzy Michael Mann („Gorączka”, „Ostatni Mohikanin”), John Bruno („Wirus”), czy Pen Densham („Pocałunek”).
Dorobek Joanny Pacuły to osiemdziesiąt cztery role filmowe i serialowe, kilkadziesiąt okładek największych i najbardziej prestiżowych magazynów na świecie, a także współpraca i przyjaźnie z twarzami świata mody i filmu.
Marta Górna na potrzeby napisania książki zgromadziła kilkadziesiąt magazynów oraz ponad 500 wywiadów z Joanną Pacułą z prasy amerykańskiej i europejskiej. Jej książka to jedyny tak pełny obraz życia i kariery tej aktorki.
Q&A z Martą Górną na temat Joanny Pacuły
Jakie są najważniejsze role Joanny Pacuły?
Na pewno jej pierwsza hollywoodzka rola, w kryminalnym thrillerze „Park Gorkiego” Michaela Apteda, za którą nominowana była do Złotego Globu. Wcieliła się w syberyjkę Irinę, która marzy o wydostaniu się ze Związku Radzieckiego. Kilka lat później wystąpiła w głównej roli żeńskiej w obsypanym nagrodami miniserialu „Ucieczka z Sobiboru”, a w kolejnym roku w horrorze „Pocałunek”, który znów przyniósł jej uznanie. W nim wcieliła się w modelkę, która jest przeklęta i chce oddać swoją klątwę własnej siostrzenicy. Zagrała tak ironicznie i sugestywnie, że nominowana była do prestiżowej statuetki Saturna. Lata 90. Przyniosły jej role m.in. w wypakowanym gwiazdami westernie „Tombstone”, w którym stworzyła pokręcony duet z Valem Kilmerem, a także w filmach Rogera Cormana i superprodukcji „Wirus”, gdzie pod koniec dekady znów grała główną rolę, tym razem u boku Jamie Lee Curtis, Donalda Sutherlanda i Williama Baldwina. Warto wspomnieć też o jej występach w kinie włoskim – np. u mistrza włoskiego kina grozy, Lamberto Bavy w „Zagadce osobowości”, czy „Mężach i kochankach” Mauro Bologniniego.
Dlaczego Joanna Pacuła wyjechała z Polski?
Wyjechała z Polski na urlop do Paryża, po powrocie miała zacząć próby do kolejnego spektaklu w Teatrze Dramatycznym. Ale we Francji zastał ją stan wojenny, tam pracowała jako statystka na planach filmowych i modelka, podróżowała też po Europie. W końcu postanowiła pojechać do Stanów Zjednoczonych.
Jak zaczęła karierę w USA?
Michael Apted szukał aktorki do roli Irini, a Joanna Pacuła została mu polecona przez Romana Polańskiego. Tak głosi legenda. Po latach aktorka sama mówiła, że nie jest do końca pewna, komu ma dziękować za rekomendację.
Dlaczego jej kariera zwolniła?
Hollywood przestało się fascynować twarzami zza żelaznej kurtyny, ale tak naprawdę kariera Joanny Pacuły miała podobną dynamikę, jak kariery wielu innych aktorek, także amerykańskich, podbijających Hollywood w latach 80. W latach 1983-84, kiedy Joanna Pacuła była w Hollywood objawieniem, popularne aktorki zbliżone do niej wiekowo to były m.in. Daryl Hannah, Jennifer Beals, Sean Young, czy Ally Sheedy. Podobnie jak kariera Pacuły, ich kariery również wyhamowały, co oznacza tylko, że życie zawodowe Joanny Pacuły w Hollywood podlegało podobnym, albo dokładnie takim samym mechanizmom.
Czy Joanna Pacuła nadal jest aktywna zawodowo?
Tak, na premierę czeka właśnie jej najnowszy film „Love&Karma”, w którym wystąpiła razem z Erikiem Robertsem. Wciela się w nim w prawniczkę, od moich rozmówców wiem, że czeka na ciekawe propozycje, jest w tej komfortowej sytuacji, że nie musi przyjmować każdej roli, jaka zostanie jej zaoferowana.
Książkę Pacuła. Najsłynniejsza Polka na świecie autorstwa Marty Górnej kupić można na kulturalnysklep.pl, ebook i audiobook na publio.pl.
Marta Górna – Pacuła. Najsłynniejsza Polka na świecie – premiera 25 marca 2026, Wydawnictwo Agora